Inkomen, jeugd en Wmo - Programma 5 | Q1 Rapportage 2026

Inburgering en integratie

Spreidingswet

Op 1 februari 2024 is de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen, beter bekend als de Spreidingswet, ingegaan. Deze wet moet ervoor zorgen dat er voldoende opvangplekken komen en een evenwichtiger verdeling van asielzoekers over Nederland. De wens van het, inmiddels demissionaire kabinet, is om de Spreidingswet in te trekken. Of, hoe en wanneer dat gebeurt, is op dit moment onduidelijk.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Voldoen aan de gemeentelijke taak ‘mogelijk maken asielopvangvoorzieningen’

Indicator

O

Toelichting

Het onderzoek en gesprekken met ketenpartners loopt door. Dit heeft tot op heden nog niet geleid tot een voorstel aan de Raad voor een opvanglocatie.

Statushouders integreren snel en goed

Zodra asielzoekers een verblijfsvergunning krijgen worden ze statushouders. Ze worden dan gekoppeld aan een gemeente en de gemeente moet zorgen voor passende huisvesting. Door het tekort aan woningen is dit momenteel een grote uitdaging. Gemeenten hebben ook een belangrijke taak in het begeleiden van nieuwkomers zoals statushouders, die inburgeringsplichtig zijn. Hoe beter de begeleiding en de voorzieningen, hoe sneller de statushouders mee kunnen doen in de samenleving en kunnen werken.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Een goed en structureel aanbod waardoor statushouders snel deelnemen aan werk, scholing of participatie.

Indicator

G

Toelichting

Statushouders worden vanuit Werk En Studie Statushouders (WESS) begeleid naar werk en scholing. Vanuit Stichting Pulse worden statushouders uit de Z-route begeleid die volgens de inburgeringswet moeten voldoen aan 800 uur aan participatie uren.

Passende huisvesting voor statushouders

Indicator

G

Toelichting

We lopen op schema wat betreft het realiseren van de taakstelling ten aanzien van de huisvesting van statushouders.

Toelichting

KPI: We halen onze taakstelling ten aanzien van de huisvesting van statushouders.

Opvang ontheemden Oekraïne

Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne heeft de Europese Unie de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) in werking gesteld. Hiermee hebben vluchtelingen uit Oekraïne in alle EU-lidstaten tijdelijk recht op opvang, medische zorg, werk en onderwijs. Deze richtlijn is in ieder geval tot en met 4 maart 2026 van kracht. Ook in IJsselstein vangen we Oekraïners op die onder deze richtlijn vallen.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Realiseren van opvang en het bieden van perspectief op deelname aan de maatschappij door middel van werk, dagbesteding etc.

Indicator

G

Toelichting

De opvang van de Oekraïense ontheemden is voortgezet in 2026. Het grootste gedeelte van de bewoners heeft werk. Er is wekelijkse begeleiding vanuit stichting Pulse.

Volksgezondheid/Gezondheidszorg

Preventie, eigen verantwoordelijkheid en een gezonde leefomgeving

De centrale opgave op het gebied van gezondheid voor de gemeente IJsselstein omvat het bevorderen van een gezonde leefstijl door preventie en vroegtijdige signalering van gezondheidsrisico's. Hierbij ligt de nadruk op eigen verantwoordelijkheid en normalisering van tegenslagen.

Daarnaast richt de gemeente zich op het creëren van een gezonde leefomgeving die beweging en sociale interactie stimuleert. Er is ook een focus op mentale gezondheid, met aandacht voor stress, eenzaamheid en dementie.

Tot slot is er inzet op de ondersteuning en zelfredzaamheid van alle inwoners, van jong tot oud, om een vitaal leven te kunnen leiden. In het integrale plan van aanpak inclusief uitvoeringsprogramma op het gebied van het Gezond en actief leven akkoord (GALA) en het integraal zorgakkoord (IZA) zijn de ambities, doelen en acties beschreven. Hierin bouwen we voort op wat er al is en goed werkt en is er ruimte voor nieuwe activiteiten en aanpakken. We werken samen binnen de gemeente en met regionale en lokale partners.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Mentale gezondheid

Indicator

G

Toelichting

De voorbereidingen voor de activiteiten zijn in volle gang; de uitvoering hiervan vindt plaats in de loop van 2026.

Toelichting

KPI: Deelname van minimaal 300 unieke jongeren aan stressverminderende activiteiten zoals JoinUs en andere evenementen/activiteiten.

KPI: Minimaal 10 professionals en vrijwilligers hebben de Mental Health First Aid training gevolgd in 2026.

Stimuleren gezonde leefstijl

Indicator

G

Toelichting

De voorbereidingen voor de activiteiten zijn in volle gang; de uitvoering hiervan vindt plaats in de loop van 2026.

Toelichting

KPI: Minimaal 5 initiatieven vanuit FIT IJsselstein op onder andere gezond gewicht, mentale gezondheid en sport en bewegen.

KPI: het gebruik van alcohol en drugs onder jongeren onder de 18 jaar terugdringen naar respectievelijk minder dan 15% en minder dan 10%.

KPI: stimuleren buitenspelen. Kinderen moeten het liefst minimaal drie keer per week buiten spelen. Voor 2026 is het doel dat dit voor meer dan 71% van de kinderen het geval is.

Vitaal ouder worden

Indicator

G

Toelichting

De cijfers voor ervaren eigen regie bij 75-plussers die zich met een hulpvraag bij de gemeenten melden zijn nu nog niet bekend. Ook het aantal deelnemers aan Digivitaler is nu nog niet bekend. Beide lopen heel 2026 door.

Toelichting

KPI: Minimaal 80% van de 75-plussers die zich met een hulpvraag melden, ervaart eigen regie bij het ontvangen van hulp of ondersteuning van de gemeente.

KPI: Minimaal 20 senioren hebben deelgenomen aan het Digivitaler programma in 2026.

Werken aan een vitale stad

Indicator

G

Toelichting

Consulenten van het team sociaal domein blijven inwoners die geen indicatie voor vervoer hebben informeren over de vervoersmogelijkheden in IJsselstein waarvoor geen indicatie nodig is zoals de Pulse Pendel, net zoals dat in 2025 gebeurde.

Inkomen

Bestaanszekerheid

Als aanvulling op landelijke beleid en regelingen ondersteunen we inwoners onder de leefbare bestaansgrens waar en zolang nodig met financiële of persoonlijk hulp- en dienstverlening.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Alle inwoners met een bijstandsuitkering zijn in beeld

Indicator

G

Toelichting

Medio maart 2026 is 72% van de inwoners met een bijstandsuitkering in beeld.

Er zijn momenteel 482 huishoudens met een bijstandsuitkering. Sinds de start van 2026 zijn 20 uitkeringsaanvragen toegekend en doorgezet naar het lokaal werkteam en zijn 14 uitkeringen om verschillende redenen beëindigd waarvan 3 door uitstroom naar werk en 1 door uitstroom naar opleiding.

Toelichting

KPI: 80% van onze inwoners (met een bijstandsuitkering) heeft een actueel plan van aanpak.

Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt of een arbeidsbeperking helpen in hun zoektocht naar passend werk

Indicator

G

Toelichting

Ook in Q1 2026 ondersteunen de werkcoaches inwoners met een bijstandsuitkering afstand tot de arbeidsmarkt naar passend werk. Medio maart zijn er 56 inwoners met een indicatie beschut werk of banenafspraak in beeld. Ruim de helft hiervan werkt, dit is vergelijkbaar met de eindstand van 2025.

Begin maart hadden 45 inwoners met bijstand parttime werk. Dit is iets minder dan de eindstand van 2025 (50).

Wat betreft de nieuwe sociale infrastructuur rondom werk en participatie (expeditie Menskracht) is gestart met het kwartier maken. Een belangrijke stap is gezet door Menskracht als veranderprogramma in de WIL organisatie op te nemen. Het is de bedoeling dat de ketenregisseur tijdelijk als 2e directeur bij WIL in dienst komt om de nodige veranderingen bij WIL en in de keten te leiden. In april zal het AB WIL hierover besluiten. Parallel hieraan verloopt het verbeter- en professionaliseringstraject binnen WIL onder leiding van de interim-directeur. Beide opdrachten liggen in elkaars verlengde, hebben een sterke samenhang en zullen tenminste heel 2026 doorlopen.

Toelichting

KPI: 70% van de nieuwe aanmeldingen met de indicatie beschut werk worden geplaatst op een passende werkplek.

KPI: 60% van de inwoners met een indicatie banenafspraak die in beeld zijn worden geplaatst op een baan.

Verminderen armoede en geldzorgen

Indicator

G

Toelichting

We werken op verschillende manieren aan het verminderen van armoede en geldzorgen.

Samen met de Hogeschool Utrecht wordt momenteel een pilot uitgevoerd gericht op de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) voor inwoners met geldzorgen. In deze pilot kijken we hoe we gezondheid en financiële problemen in samenhang kunnen aanpakken. De pilot loopt op dit moment.

Daarnaast zetten we in op het bestrijden van gezondheidsachterstanden als gevolg van armoede. Hiervoor onderzoeken we de mogelijkheid om structureel aanbod te ontwikkelen rondom gezond en betaalbaar eten. Denk hierbij aan informatiemateriaal en cursussen. In Q2 van 2026 moet dit verder vorm krijgen.

Daarnaast gaan we door met de uitvoeringsagenda die hoort bij het beleidsplan armoede, schulden en minimabeleid van de gemeente IJsselstein. De voortgang en effecten van deze acties worden gemonitord via het dashboard minima.

Tot slot is het sociaal programma energiebesparing uit 2025 hervat en in uitvoering. Het programma is uitgebreid met grotere isolerende maatregelen,. Zo helpen we inwoners met een laag inkomen om hun energiekosten te verlagen.

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

Zo lang mogelijk zelfstandig thuis

De gemeente wil dat inwoners zo lang mogelijk in goede gezondheid thuis kunnen wonen. Op het moment dat dit moeilijker wordt, kan de gemeente dit ondersteunen.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Betere aansluiting tussen de velden in het Sociaal Domein

Indicator

G

Toelichting

In januari is de Sociale Visie IJsselstein vastgesteld.

We gaan verder met uitvoering geven aan het netwerk mentale gezondheid (IZA) samen met onze partners.

Passend woningaanbod en zorg voor mensen met een kwetsbaarheid

Indicator

G

Toelichting

Begin februari was de eerste bijeenkomst in het kader van de bewustwordingscampagne 'Zeg eens hoi'.

Ten aanzien van het voorkomen van escalatie door eerder oppakken van signalen en snellere opvolging naar aanleiding van meldingen wordt o.a. de wijk GGD-er ingezet als de verbindende factor tussen woningbouwvereniging, politie, GGZ, huisarts etc rondom meldingen. Ook is er meerdere keren per jaar een casuïstiekoverleg tussen deze partijen.

Wekelijks is er een coördinator Welzijn op Recept beschikbaar als schakel tussen de gemeente, huisartsen, welzijn en de regio Lekstroom.

Toelichting

KPI: 30% van de beschikbare sociale huurwoningen wordt toegewezen aan de wettelijk urgente aandachtsgroepen.

Passende zorg voor onze inwoners

Indicator

G

Toelichting

We blijven met succes inzetten op meer verwijzing door huisartsen en andere disciplines naar Welzijn op Recept (WOR) voor patiënten die gebaat zijn bij welzijnsdiensten. De WOR is roulerend in de huisartsenpraktijken.

Het team sociaal domein verwijst inwoners die hulp nodig hebben vanwege mantelzorgtaken vaak door naar het Steunpunt Mantelzorg. Het Steunpunt wordt goed gevonden en mensen worden aan elkaar gekoppeld.

De sociale kaart wordt goed onderhouden. Zorg4IJsselstein en de gemeente werken hierin samen. Op de website van Zorg4IJsselstein is alles rondom zorg te vinden (https://zorg4ijsselstein.nl/)

Stimuleren eigen kracht, mogelijkheden en ondersteuning

Indicator

G

Toelichting

We gaan door met het bevorderen van lichte vormen van ondersteuning om zware zorg te voorkomen door inwoners te wijzen op en te informeren over de lichtere vormen van ondersteuning bijvoorbeeld door het verkennend gesprek, samenwerking Outreachteam met 1e lijnszorg en GGZ en gebruik van de sociale basis (o.a. welzijn op recept en maatjesprojecten).

Op de website van Zorg4 IJsselstein is een goed en toegankelijk aanbod van preventieve en vrij toegankelijke voorzieningen goed vindbaar uitgaande van wat kan en wil de inwoner zelf, met zijn/haar omgeving komt het beschikbare aanbod in beeld.

Verbeteren preventie door vroegsignalering en outreachend werken

Indicator

G

Toelichting

De wijk GGD-er en het outreachteam hebben goed contact met onze ketenpartners zoals politie, huisartsen, woningcorporatie en zorgaanbieders waardoor passende zorg en ondersteuning wordt geboden. Dit draagt bij aan het voorkomen dat mensen met zorgwekkend gedrag in aanraking komen met onder andere justitie, politie en schuldeisers. Ook het Meldpunt Bezorgd, belegd bij het team sociaal domein, wordt goed gevonden.

Welzijn

Verbreden Wijkbewust Werken

Bewoners kennen hun buurt of wijk het beste. Zij weten wat er leeft. Wij geloven in de kracht en de creativiteit van de samenleving en het eigen initiatief. De gemeente wil dat inwoners meebeslissen op initiatieven die hen raken en initiatieven die zij zelf ontplooien. We werken aan verbinding tussen mensen en dragen zo bij aan een sterke betekenisvolle sociale basis.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Sociale structuren behouden en versterken

Indicator

G

Toelichting

Verwachting dat de KPI wordt behaald, onderliggende acties lopen naar planning.

Toelichting

KPI: De welzijnsorganisatie is aanwezig op 8 vaste locaties verdeeld over alle wijken van IJsselstein en bereikt 60.000 deelnemers over het hele jaar via divers groepsaanbod

Jeugd

Minder zorg, meer aandacht.

Strubbelingen bij opvoeden en opgroeien horen bij het normale leven. Deze worden zoveel mogelijk thuis, op school of in de wijk opgepakt. Lukt dat niet, dan is inzet van professionele hulp mogelijk.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Financiële beheersbaarheid jeugdbudgetten

Indicator

G

Toelichting

De cijfers van Q1 2026 hebben we nog niet. Wij lopen altijd een kwartaal achter met de actuele cijfers. Als we kijken naar 2025 dan zien we een daling van 5% t.o.v. 2024 in indicaties. Dit ligt in lijn met de prognose van Project Jeugd.

We hebben ook in Q1 2026 geïnvesteerd in het voorveld. Een voorbeeld hiervan is een nieuw aanbod voor groepstrainingen, dat samen met de professionals in het veld is gemaakt. Eind maart zullen een aantal pilots worden geëvalueerd om te kijken of we de pilots willen borgen in de reguliere uitvoering.

Toelichting

KPI: Het aantal indicaties voor niet-specialistische jeugdhulp daalt in lijn met de prognose Project Jeugd (scenario 2).

Jongeren van 0 tot 23 jaar de beste start en kansen bieden.

Indicator

G

Toelichting

In Q1 2026 hebben we de lijn van acties die begonnen waren in 2025 voortgezet. In Q1 2026 gestart met nadenken over hoe we jongerenparticipatie kunnen vergroten. Daarnaast heeft de focus gelegen op de groepstrainingen jeugd, waarbij we met nieuwe organisaties werken en deze bekendheid geven. Ook hebben we nieuw aanbod ontwikkeld dat gemist werd door partners. Dit aanbod is in Q1 2026 samen met partners ontwikkeld.