Toelichting passiva

Excel-tabel

Excel-tabel

Algemene reserve
De algemene reserve maakt deel uit van het weerstandsvermogen en heeft als doel de gemeente de mogelijkheid te bieden om niet-structurele financiële risico’s op te kunnen vangen, zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden.  Na (eerdere) besluiten zijn in 2025 onttrekkingen gedaan aan de algemene reserve voor:

• Economische visie (€ 50.000);
• Aanschaf stoelen Fulcotheater (€ 360.000);
• MJOP gebouwen (€ 480.973);
• Formatie Oekraïne (€ 108.667);
• Optimaliseren techniek raadzaal (€ 30.000);
• Uitvoeringsprogramma visie recreatie en toerisme (€ 40.000);
• Reparatie Noord IJsseldijk (€ 95.000);
• Beheerplan oevers en baggeren (€ 472.313).

Daarnaast is besloten om de volgende stortingen te doen in de Algemene reserve: 

• Het resultaat over 2024 (€ 1.533.623);
• Aanbesteding financieel systeem dat in 2027 plaats vindt (€ 171.150).

Bestemmingsreserves

Reserve A. Spainkstraat 36
Het pand is verkocht en in 2024 is het laatste restant uit deze reserve onttrokken. Daarom willen wij u voorstellen om deze reserve op te heffen.

Reserve Baggeren
De reserve is in juli 2018 ingesteld via resultaatbestemming van de jaarrekening 2017. De reserve is bestemd voor bijdragen aan het baggeren van de watergangen. Via de resultaatbestemming in de jaarstukken 2023 is € 54.364 toegevoegd. In 2025 is dit totale bedrag (€ 54.364) onttrokken via het raadsvoorstel  "beheerplan oevers en baggeren", ter dekking van baggerwerkzaamheden in 2025.

Reserve Dekking kapitaallasten
Deze reserve is gevormd ter dekking van de kapitaallasten van een aantal investeringen. Er is in 2025 € 697.624 onttrokken aan deze reserve op basis van de reguliere dekking kapitaallasten. 

Reserve Duurzaamheid
Bij de Q3 rapportage 2023 heeft de raad besloten om de reserve Duurzaamheid te vormen. Deze reserve is om de beschikbaar gestelde klimaat-/ duurzaamheidsmiddelen vanuit het rijk te reserveren om in de komende jaren te besteden aan (ondersteunende) maatregelen om de klimaatdoelen te behalen. Bij de resultaatbestemming jaarstukken 2024 is besloten om € 170.444 te storten in deze reserve. 

Reserve Groot onderhoud civieltechnische kunstwerken
Deze reserve is in juli 2017 ingesteld via resultaatbestemming van de jaarrekening 2016. De reserve is bestemd voor bijdragen aan het beheer van het groot onderhoud civieltechnische kunstwerken (o.a. bruggen). In 2025 zijn hier geen kosten aan onttrokken. 

Reserve Groot onderhoud gebouwen
Het saldo van deze reserve is bij het vaststellen van het MJOP gebouwen overgeheveld naar de voorziening groot onderhoud gebouwen. Daarom willen wij u voorstellen om deze reserve te laten vervallen. 

Egalisatiereserve Integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP)
Deze reserve is gevormd uit de voordelen in de eerste jaren, inzake vervanging van de onderwijshuisvesting conform het integraal huisvestingsplan onderwijs. Dit om incidentele lasten en baten in latere jaren op te kunnen vangen. Op basis van het actuele IHP is er in 2025 niets onttrokken.

Reserve Leefbaarheid
De reserve leefbaarheid is een reserve voor het (mee)bekostigen van natuur, recreatie, cultuurhistorie en cultuur bij woningopgaven. In 2025 zijn er geen stortingen of onttrekkingen geweest.

Reserve Mobiliteit
De reserve Mobiliteit is een reserve voor het (mee)bekostigen van infrastructurele werken bij woningopgaven. In 2025 zijn er geen stortingen of onttrekkingen geweest.

Reserve Opschorting prestaties
In deze reserve worden de budgetten gestort die vanwege het opschorten van prestaties in het komende jaar worden besteed. Het is uitsluitend aan de raad om te bepalen of deze budgetten daadwerkelijk in deze reserve worden gestort. Bij de resultaatbestemming van de jaarrekening wordt aan de raad voorgelegd om resterende incidentele budgetten al dan niet toe te voegen aan de reserve. De dotaties aan deze reserve worden uiterlijk het volgende jaar onttrokken ten behoeve van de uitvoering van de opgeschoven werkzaamheden. In 2025 is conform resultaatbestemming 2024 € 523.552 toegevoegd aan deze reserve en voor € 1.652.505 onttrokken. Bij de Q3 rapportage 2025 is besloten om € 497.029 toe te voegen aan de reserve om te kunnen besteden in 2026. 

Reserve Planschade
Conform de resultaatbestemming bij de jaarrekening 2020 is een bedrag van € 106.000 gereserveerd in verband met mogelijke planschade voor de periode van 5 jaar. In 2025 hebben wij geen uitgaven gehad voor planschade. Per 16 april 2025 is de termijn van 5 jaar verstreken. Daarom stellen wij u voor om het gereserveerde bedrag in deze reserve per 31-12-2025 te laten vrijvallen bij de resultaatbestemming.

Reserve project IJsselveld oost
Deze reserve is in 2009 ingesteld bij de vaststelling van de Jaarrekening 2008. Gezien de omvang en complexiteit van dit project zal het uitgavenpatroon niet altijd synchroon lopen met de begrotingsjaren. Op 8 juni 2023 heeft de raad besloten om de bestedingswijze van de reserve aan te passen en onttrekkingen te doen op basis van werkelijk gemaakte kosten. In 2025 zijn er voor € 32.892 aan kosten gemaakt. Deze zijn ook onttrokken aan de reserve.

Reserve Projecten
De reserve Projecten is gevormd bij de jaarrekening 2023.  Deze reserve is voor het meerjarig beschikbaar houden van middelen voor projecten en het dekken van (woningbouw)projectkosten. De projecten worden apart geadministreerd, zie ook de paragraaf Projecten. In 2025 is er € 2.916.434 onttrokken en € 3.194.389 gestort in de reserve.

Reserve Woningbouwopgave
Conform de resultaatbestemming bij de jaarrekening 2020 is ten behoeve van het realiseren, in de breedste zin van het woord, van de woningbouwopgave een reserve gevormd. In 2025 zijn er geen onttrekkingen en stortingen geweest.

Reserve nagekomen kosten Grex Binnenstad
Bij de Jaarstukken 2023 is besloten om de Grondexploitatie Binnenstad af te sluiten. Er zijn nog wel een aantal kosten die nog moeten worden gemaakt, hiervoor hebben we een reserve gevormd van € 250.000. In 2025 is hier € 915 van uitgegeven. 

Toelichting

De in de balans opgenomen voorzieningen worden als volgt onderscheiden:

• voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s
• egalisatievoorzieningen
• van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden

Excel-tabel

Het verloop in 2025 wordt in onderstaand overzicht per voorziening weergegeven.

Voorziening voor verplichtingen, verliezen en risico's

Voorziening Loonkosten Regeling Vervroegd Uittreden (RVU)

De voorziening RVU is in 2024 gevormd. Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) schrijft voor dat er een voorziening moet worden gevormd voor de regeling vervroegd uittreden. Deze voorziening wordt jaarlijks getoetst. In 2025 is er € 51.839 toegevoegd aan de voorziening.

Voorziening Pensioenen Wethouders
De voorziening is als gevolg van de APPA wetgeving in 2006 gevormd. Het doel van deze voorzieningen is om zowel de oude als de toekomstige verplichtingen ten aanzien van de wethouders pensioenen te waarborgen. Jaarlijks wordt een actuariële berekening gemaakt om te kunnen bepalen of het saldo van deze voorziening voldoende is om de pensioenverplichtingen van de wethouders te kunnen uitbetalen.
In de begroting is rekening gehouden met een dotatie ten laste van de exploitatie van € 225.000. De werkelijke dotatie wordt bepaald op basis van bovengenoemde actuariële berekening. In 2025 hebben wij € 1.048.185 moeten bijstorten. Dit doordat de ABP dekkingsgraad van de pensioenen is verhoogd naar 123.5% en we hierop moeten anticiperen. Daarnaast is er € 296.073 op de voorziening geboekt voor de uitbetaling van pensioenen.

De commissie BBV heeft in december 2025 een stellige uitspraak gedaan waarbij de pensioenen qua waardering gelijk worden gesteld aan de prognose van het benodigd vermogen op 31 december 2025 op basis van inkoop Wet toekomstig pensioenen bij ABP. Dit bedrag dient jaarlijks te worden herzien tot het moment van overdracht aan het ABP welke momenteel voorzien is op 1 januari 2028. Het ABP gebruikt echter niet-publieke rekengrondslagen in de berekening van de waardering van de verplichtingen. Bedoelde rekengrondslagen zijn een kernonderdeel van de berekening. Daarom is in de jaarrekening 2025 een benadering van deze methode de enige realistisch uitkomst. De pensioenvoorziening is gebaseerd op actuariële aannames, waaronder rekenrente, sterftetafels, partnerfrequentie en leeftijdsterugstellingen, met onderscheid tussen individuele en collectieve waardeoverdrachten. Hierdoor is sprake van schattingsonzekerheid tot op het moment van overdracht.  

Voorziening Verlofsparen
De voorziening Verlofsparen is in 2022 gevormd. Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) schrijft voor dat er een voorziening moet worden gevormd voor verlofuren die meerjarig gespaard mogen worden. Deze voorziening wordt jaarlijks getoetst. In 2025 is er € 200.831 toegevoegd aan de voorziening.

Egalisatievoorzieningen.

In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen wordt voor kapitaalgoederen waarvoor een voorziening in het leven is geroepen ingegaan op: 
-    beleidskader
-    daaruit vloeiende financiële consequenties en 
-    vertaling van die consequenties in de begroting. 

Voorziening Achterstallig onderhoud gebouwen
Na inspecties is geconstateerd dat er sprake is van achterstallig onderhoud aan de Utrechtsestraat 14 (oude burgemeesterswoning) en de Waag. Achterstallig onderhoud dient conform de BBV-richtlijnen als last genomen te worden en vervolgens via een voorziening beschikbaar gesteld te worden om het achterstallig onderhoud in de komende jaren te kunnen herstellen. Hiervoor is de voorziening achterstallig onderhoud gebouwen in het leven geroepen. In 2023 was het achterstallig onderhoud aan de Utrechtsestraat al verholpen. Het laatste deel van het achterstallig onderhoud aan De Waag zou in 2024 worden verholpen. Echter waren deze werkzaamheden doorgeschoven naar 2025. In 2025 is er daarom € 49.656 geboekt op de voorziening.

Voorziening Achterstallig onderhoud half verharde paden
Deze voorziening was in het leven geroepen om het achterstallig onderhoud van de half verharde paden op te lossen. Deze voorziening wordt niet meer gebruikt en we stellen voor om het restantbedrag te onttrekken en deze voorziening vrij te laten vallen.

Voorziening Onderhoud achterstallig onderhoud wortelopdruk
Bij de actualisatie van het beheerplan wortelopdruk was geconstateerd dat er sprake was van achterstallig onderhoud met betrekking tot wortelopdruk van € 420.400. Achterstallig onderhoud dient conform de BBV-richtlijnen als last genomen te worden en vervolgens via een voorziening beschikbaar gesteld te worden om het achterstallig onderhoud in de komende jaren te kunnen herstellen. Hiervoor is de voorziening achterstallig onderhoud wortelopdruk in 2020 in het leven geroepen. In 2025 is er geen onttrekking geweest.

Voorziening Achterstallig onderhoud groen
Bij de technische schouw van het groenonderhoud is achterstallig onderhoud geconstateerd. Achterstallig onderhoud dient conform de BBV-richtlijnen als last genomen te worden en vervolgens via een voorziening beschikbaar gesteld te worden om het achterstallig onderhoud in de komende jaren te kunnen herstellen. Hiervoor is de voorziening achterstallig onderhoud groen in het leven geroepen. In 2025 zijn er voor € 164.918 aan uitgaven geweest ten laste van de voorziening.

Voorziening Asfaltwegen/ bestratingen
Deze voorziening is voor de kosten van de vervangingen van asfaltwegen en bestratingen en is gebaseerd op het beheerplan wegen. Onttrekkingen en stortingen uit deze voorziening vindt overeenkomstig het beheerplan wegen plaats.

Voorziening Borden
Deze voorziening is voor de kosten van groot onderhoud van het bordenareaal en is gebaseerd op het beheerplan IBOR. Onttrekkingen en stortingen uit deze voorziening vindt overeenkomstig het beheerplan IBOR plaats.

Voorziening Civiele kunstwerken
Deze voorziening is voor de kosten van groot onderhoud van civiele kunstwerken en is gebaseerd op het beheerplan IBOR. Onttrekkingen en stortingen uit deze voorziening vindt overeenkomstig het beheerplan IBOR plaats.

Voorziening Groen
Deze voorziening is voor de kosten van de vervangingen van groen en is gebaseerd op het beheerplan IBOR. Onttrekkingen en stortingen uit deze voorziening vindt overeenkomstig het beheerplan IBOR plaats.

Voorziening Groot onderhoud gebouwen
Deze voorziening is in 2024 gevormd na vaststelling van het voorstel MJOP gebouwen op 12 december 2024. Uit deze voorziening wordt het groot onderhoud van de gemeentelijke panden gedekt. Onttrekkingen en stortingen uit deze voorziening vindt overeenkomstig het beheerplan MJOP gebouwen plaats.

Voorziening Spelen
Deze voorziening is voor de kosten van groot onderhoud van de speeltoestellen en is gebaseerd op het beheerplan IBOR. Onttrekkingen en stortingen uit deze voorziening vindt overeenkomstig het beheerplan IBOR plaats.

Voorziening Straatmeubilair
Deze voorziening is voor de kosten van groot onderhoud van het straatmeubilair. De afgelopen jaren is gebleken dat deze voorziening niet wordt aangewend en het reguliere onderhoudsbudget voldoende is. In overleg met de accountant is deze voorziening vrijgevallen ten gunste van het resultaat.

Voorziening Openbare verlichting
Deze voorziening is voor de kosten van groot onderhoud van de openbare verlichting en is gebaseerd op het beheerplan IBOR. Onttrekkingen en stortingen uit deze voorziening vindt overeenkomstig het beheerplan IBOR plaats.

Voorziening Verkeersregelinstallaties
Deze voorziening is voor de kosten van het groot onderhoud van de verkeersregelinstallaties en is gebaseerd op het beheerplan verkeersregelinstallaties. Onttrekkingen en stortingen uit deze voorziening vindt overeenkomstig het beheerplan verkeersregelinstallaties plaats.

Voorziening Water
Deze voorziening is voor de kosten van het baggeren en is gebaseerd op het beheerplan IBOR. Onttrekkingen en stortingen uit deze voorziening vindt overeenkomstig het beheerplan IBOR plaats.

Egalisatievoorziening Rioolheffing

Deze voorziening is in plaats gekomen van de egalisatiereserve rioolheffing. Deze voorziening heeft tot doel het opvangen van ongewenste schommelingen in de tarieven voor de rioolheffing. Het saldo van kosten en opbrengsten (kostendekkendheid) van alle producten van de rioolheffing wordt onttrokken aan of gestort in de egalisatiereserve. 

Egalisatievoorziening Afvalstoffenheffing

Deze voorziening is in plaats gekomen van de egalisatiereserve afvalstoffenheffing. Deze voorziening heeft tot doel het opvangen van ongewenste schommelingen in de tarieven voor de afvalstoffenheffing. Het saldo van kosten en opbrengsten (kostendekkendheid) van alle producten van de afvalstoffenheffing wordt onttrokken aan of gestort in de egalisatiereserve.

Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden 

Voorziening Groot onderhoud rioleringen
Deze voorziening is voor de kosten van de vervangingen van de riolering en is gebaseerd op het Water en rioleringsplan (WRP) 2025-2028. Onttrekking uit deze voorziening vindt overeenkomstig het WRP plaats. De voorziening Riolering bestaat uit twee onderdelen: "groot onderhoud riolering" en "niet uitgevoerde werkzaamheden riolering". Wanneer werkzaamheden niet in het huidige jaar hebben plaatsgevonden vallen ze vrij uit het onderdeel "groot onderhoud riolering" en worden ze toegevoegd aan het onderdeel "niet uitgevoerde werkzaamheden riolering". Als we voor deze interne verrekeningen corrigeren bedroegen de dotatie aan deze voorziening in 2025 € 1.146.763 en er werd er € 35.000 op geboekt.

De gemeente is voor een aantal toekomstige jaren verbonden aan verschillende, niet uit de balans blijkende, financiële verplichtingen. Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste van deze verplichtingen, waarbij is uitgegaan van verplichtingen met een jaarlijkse materialiteit groter dan € 200.000.

Bibliotheek
Huurovereenkomst bibliotheek, looptijd tot 2031 bedraagt jaarlijks  € 375.000.

ICT samenwerking gemeente Gouda
Er is een overeenkomst met de gemeente Gouda voor het verzorgen van de ICT structuur voor de gemeente IJsselstein. De jaarlijkse bijdrage wordt voornamelijk gebaseerd op het aantal gebruikers en ligt voor 2025 op € 711.000

Verzekeringen op jaarbasis