Om haar maatschappelijke opgaven te realiseren investeert de gemeente de komende jaren in onder andere de openbare ruimte, maatschappelijk vastgoed en woningbouw. Voor deze investeringen is een gezonde financiering noodzakelijk.
Het doel van treasury is om ervoor te zorgen dat de gemeente altijd over voldoende financiële middelen beschikt om haar taken uit te voeren, tegen zo laag mogelijke kosten en met een verantwoord risicoprofiel. Daarbij handelt de gemeente binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido), het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), de Financiële verordening en het Treasurystatuut.
In deze paragraaf gaan we in op de ontwikkeling van de financieringspositie, de opgenomen en uitstaande leningen, schatkistbankieren en de financiële risico's.
Financiering
Kernboodschap
Terug naar navigatie - Financiering - KernboodschapDe gemeente blijft financieel gezond. De komende jaren neemt de investeringsopgave toe, waardoor vanaf 2028 aanvullende langlopende financiering nodig is. Ondanks deze ontwikkeling blijven de financieringsrisico's beheersbaar en voldoet de gemeente aan de wettelijke normen. Daarnaast blijft de gemeente investeren in startersleningen om de positie van starters op de woningmarkt te ondersteunen.
Ontwikkeling van de financieringspositie
Terug naar navigatie - Financiering - Ontwikkeling van de financieringspositieDe komende jaren blijft de gemeente investeren. Hierdoor groeit de behoefte aan financiering.
In 2027 kunnen we de investeringen nog grotendeels financieren met beschikbare liquide middelen en kortlopende financiering. Vanaf 2028 zijn aanvullende langlopende geldleningen nodig. De rentelasten die hiermee samenhangen zijn verwerkt in deze begroting.
De rentelasten nemen toe doordat zowel de financieringsbehoefte als het rentepercentage hoger is dan in voorgaande jaren. Bij het opstellen van de begroting is uitgegaan van de actuele renteverwachtingen.
| Financiering - Financieringspositie meerjarig | ||||
|---|---|---|---|---|
| Financieringspositie meerjarig (bedragen x € 1 mln.) | ||||
| 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | |
| Vaste Activa | ||||
| Materieel en immaterieel | 85,7 | 92,4 | 103,9 | 102,7 |
| Financieel | 11,7 | 7,4 | 7,4 | 7,4 |
| Onderhanden werk | 2,2 | 1,3 | 0 | 0 |
| Totaal | 99,6 | 101,1 | 111,3 | 110,1 |
| Financieringsmiddelen | ||||
| Opgenomen leningen | 24,6 | 30,5 | 41,3 | 40,2 |
| Voorzieningen | 30,5 | 23,0 | 21,1 | 21,2 |
| Reserves | 33,1 | 35,1 | 35,4 | 35,4 |
| Bedrijfsresultaat | 2,0 | 0,8 | 0,6 | 0,9 |
| Totaal | 90,2 | 89,4 | 98,4 | 97,7 |
| Financieringspositie per jaarultimo | -9,4 | -11,7 | -12,9 | -12,4 |
Wat betekent dit?
De financieringspositie is gedurende de gehele meerjarenperiode negatief. Dit betekent dat de beschikbare financieringsmiddelen niet voldoende zijn om de vaste activa volledig te financieren. Om de geplande investeringen te kunnen uitvoeren, is aanvullende financiering noodzakelijk. Dit leidt ertoe dat we vanaf 2028 meer gebruik zullen maken van langlopende leningen.
Rentetoerekening en renteresultaat
Terug naar navigatie - Financiering - Rentetoerekening en renteresultaatDe gemeente betaalt rente over de aangetrokken geldleningen en ontvangt rente over uitgezette middelen. Op grond van de BBV-voorschriften bepalen we vervolgens welk deel van deze rente we aan de gemeentelijke taakvelden toerekenen. Hierdoor worden de rentelasten verwerkt in de kapitaallasten van de investeringen.
Onderstaand renteschema geeft inzicht in de opbouw van de rentelasten en rentebaten en laat zien hoe we de rente binnen de begroting toerekenen. Het verschil tussen de volgens de BBV door te rekenen rente en de daadwerkelijk aan de taakvelden toegerekende rente verantwoorden we als renteresultaat op het taakveld Treasury.
| Renteschema 2027 | |||
|---|---|---|---|
| Externe rentelasten over korte en lange financiering | 308.564 | ||
| Externe rentebaten | 363.577 | ||
| Totaal door te rekenen externe rente | -55.013 | ||
| Rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend | 8.184 | ||
| Rente over eigen vermogen (kapitaaldekkingsreserves) | 0 | ||
| Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) | 0 | ||
| Aan taakvelden toe te rekenen rente (programma's inclusief overzicht overhead) | -63.197 | ||
| Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (rente omslag) | 355.971 | ||
| Renteresultaat op taakveld Treasury | 419.168 | ||
Het positieve renteresultaat ontstaat doordat de rente, die we binnen de begroting aan de gemeentelijke investeringen toerekenen, hoger is dan de volgens de BBV-systematiek door te rekenen rente en rente inkomsten.
Leningenportefeuille
Terug naar navigatie - Financiering - LeningenportefeuilleOpgenomen leningen:
De gemeente heeft langlopende geldleningen afgesloten voor de financiering van investeringen. Daarnaast is een lening afgesloten voor Cazas Wonen. Door de groei van de investeringen zal de omvang van de leningenportefeuille de komende jaren toenemen.
| Mutaties in leningenportefeuille opgenomen gelden 2027 (bedragen x € 1 mln.) | ||
|---|---|---|
| Bedrag | Gemiddelde rente | |
| T.b.v. Cazas Wonen per 1 januari | 5,7 | -0,036% |
| T.b.v. eigen financiering per 1 januari | 20,1 | 0,870% |
| Totaal | 25,8 | |
| Aflossingen door Cazas Wonen | 0 | - |
| Eigen aflossingen | 1,5 | - |
| Totaal | 1,5 | |
| T.b.v. Cazas Wonen per 31 december | 5,7 | -0,036% |
| T.b.v. eigen financiering per 31 december | 18,6 | 0,720% |
| Totaal | 24,3 | |
Uitgezette leningen:
Het grootste deel hiervan betreft de startersleningen. Via deze regeling ondersteunt de gemeente starters bij de aankoop van een eerste woning. De uitvoering vindt plaats via SVn. Om de regeling beschikbaar te houden, stellen we in 2027 en 2028 aanvullende middelen beschikbaar. Doordat rente en aflossingen terugvloeien in het fonds kunnen we deze middelen opnieuw inzetten voor nieuwe startersleningen. Daarnaast heeft de gemeente nog enkele uitstaande leningen aan maatschappelijke organisaties.
| Mutaties in leningenportefeuille uitgezette gelden 2027 (bedragen x € 1 mln.) | ||
|---|---|---|
| Bedrag | Gemiddelde rente | |
| T.b.v. Cazas Wonen per 1 januari | 5,7 | 0,064% |
| Overige per 1 januari | 1,4 | 0,980% |
| Totaal | 7,1 | |
| Aflossingen door Cazas Wonen | 0 | - |
| Aflossingen overige | 0 | - |
| Totaal | 0,0 | |
| T.b.v. Cazas Wonen per 31 december | 5,7 | 0,064% |
| Overige per 31 december | 1,6 | 0,780% |
| Totaal | 7,3 | |
Schatkistbankieren
Terug naar navigatie - Financiering - SchatkistbankierenGemeenten zijn verplicht overtollige liquide middelen onder te brengen bij het Ministerie van Financiën. Dit wordt schatkistbankieren genoemd. Hiermee worden financiële risico's beperkt en wordt voorkomen dat publieke middelen onnodige risico's lopen. Alleen de middelen die nodig zijn voor de dagelijkse bedrijfsvoering blijven beschikbaar op de gemeentelijke bankrekeningen.
Financiële risico's
Terug naar navigatie - Financiering - Financiële risico'sLiquiditeitsrisico en kasgeldlimiet:
Door middel van een liquiditeitenplanning wordt voortdurend bewaakt dat de gemeente aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen. De kasgeldlimiet begrenst het gebruik van kortlopende financiering.
| Financiering - Kasgeldlimiet meerjarig | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kasgeldlimiet meerjarig (bedragen x € 1.000.000) | |||||
| 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | ||
| Begrote lasten | 112,4 | 112,9 | 109,3 | 106,9 | |
| Gemiddeld saldo kasgeldleningen | 6,6 | 9,6 | 9,3 | 9,1 | |
| Kasgeld in procenten | 5,9% | 8,5% | 8,5% | 8,5% | |
| Kasgeldlimiet in procenten | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% | |
Renterisico en renterisiconorm:
Het renterisico wordt beperkt door de aflossingen van langlopende leningen over meerdere jaren te spreiden. De gemeente blijft gedurende de gehele begrotingsperiode ruim binnen de wettelijke renterisiconorm.
| Financiering - Renterisico meerjarig | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Renterisico 2027-2030 (bedragen x € 1 miljoen) | |||||
| berekening | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | |
| Renteherziening vast schuld opgenomen geld | a | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Renteherziening vaste schuld uitgeleend geld | b | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Netto renteherziening | c=a-b | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Nieuw aangetrokken schuld | d | 0 | 5,9 | 12,3 | 0,3 |
| Nieuw verstrekte leningen | e | 0,2 | 0,2 | 0 | 0 |
| Netto nieuwe schuld | f=d-e | -0,2 | 5,7 | 12,3 | 0,3 |
| Betaalde aflossingen | g | 1,5 | 1,5 | 1,3 | 0,8 |
| Herfinanciering | h=laagste f of g | -0,2 | 1,5 | 1,3 | 0,3 |
| Renterisico | i=c+h | -0,2 | 1,5 | 1,3 | 0,3 |
| Totale vaste schuld | j | 24,6 | 30,5 | 41,3 | 40,2 |
| Percentage vastgesteld | k | 20% | 20% | 20% | 20% |
| Renterisiconorm | l=j*k | 4,9 | 6,1 | 8,3 | 8,0 |
Kredietrisico:
Het kredietrisico betreft het risico dat verstrekte leningen niet worden terugbetaald. Dit risico is beperkt. De startersleningen worden uitgevoerd via SVn. Als een lening wordt terugbetaald, kan dit geld opnieuw worden gebruikt voor een nieuwe starterslening. De raad heeft besloten om in de jaren 2026 tot en met 2028, jaarlijks € 200.000 toe te voegen. De overige uitstaande leningen bestaan voornamelijk uit leningen aan maatschappelijke organisaties en worden jaarlijks kleiner door reguliere aflossingen.
| Samenstelling leningen u/g naar beleidsterrein in 2027 (bedragen x € 1.000) | |||
|---|---|---|---|
| Beleidsterrein | Saldo 1-1 | Saldo 31-12 | % van het totaal |
| Volkshuisvesting | 6.744,1 | 6.944,1 | 96,03% |
| Sport | 49,6 | 43,4 | 0,60% |
| Onderwijs | 272,3 | 243,9 | 3,37% |
| Totaal | 7.066,0 | 7.231,4 | |
Conclusie
Terug naar navigatie - Financiering - ConclusieDe financiële positie van de gemeente blijft gezond. Hoewel de investeringsopgave de komende jaren toeneemt en vanaf 2027 aanvullende langlopende financiering nodig is, blijven de financieringsrisico's beheersbaar. De gemeente voldoet aan de wettelijke normen voor kasgeldlimiet en renterisico en beschikt over voldoende financiële ruimte om de geplande investeringen verantwoord te financieren.