Lokale heffingen

De gemeente heft belastingen, rechten en heffingen om de gemeentelijke dienstverlening en voorzieningen te bekostigen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen algemene belastingen, waarvan de opbrengsten vrij besteedbaar zijn, en rechten en heffingen, die zijn bedoeld om (een deel van) de kosten van specifieke gemeentelijke diensten of voorzieningen te dekken.

Deze paragraaf geeft inzicht in de ontwikkeling van de lokale lasten, de gemeentelijke belastingen en heffingen, de kostendekkendheid van de heffingen, het kwijtscheldingsbeleid en de belastingcapaciteit.

De tarieven voor 2027 worden in december 2026 definitief door de gemeenteraad vastgesteld. De tarieven voor de parkeerbelasting vormen hierop een uitzondering en worden al in november 2026 vastgesteld.

Met de lokale heffingen financiert de gemeente een deel van haar dienstverlening en voorzieningen. Voor 2027 passen we de meeste tarieven aan de prijsontwikkeling aan. De reguliere indexatie voor 2027 is 2,5%. Daarnaast zijn enkele tarieven aangepast als gevolg van gewijzigde kosten of landelijke regelgeving.

De afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn in 2027 volledig kostendekkend. Voor de overige rechten en heffingen kiest de gemeente ervoor niet alle kosten aan inwoners en ondernemers door te berekenen. Het verschil wordt gedekt uit de algemene middelen.

De uitgebreide berekening van de kostendekkendheid en de daarbij toegerekende overhead en btw is verderop in deze paragraaf opgenomen.

De raad stelt jaarlijks de tarieven voor de gemeentelijke belastingen en heffingen vast. Daarbij wordt een afweging gemaakt tussen betaalbaarheid voor inwoners en ondernemers, de ontwikkeling van de gemeentelijke kosten en de financiële positie van de gemeente.

Voor 2027 verhogen we de meeste tarieven met de algemene prijsinflatie. Voor enkele producten, zoals paspoorten, identiteitskaarten en rijbewijzen, gelden landelijk vastgestelde maximumtarieven. Het Rijk stelt tarieven jaarlijks vast; daarom volgen ze niet de gemeentelijke indexatie.

De ontwikkeling van de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden is hieronder weergegeven.

Toelichting

De totale woonlasten ontwikkelen zich beperkt. De afzonderlijke belastingen en heffingen kennen echter verschillende ontwikkelingen. Deze worden hieronder toegelicht.

De belastingdruk geeft inzicht in de ontwikkeling van de totale gemeentelijke lasten voor inwoners. Hiervoor kijken we naar de gezamenlijke ontwikkeling van de onroerendezaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing.

Daarnaast wordt de belastingcapaciteit weergegeven. Dit kengetal vergelijkt de woonlasten in IJsselstein met het landelijk gemiddelde en geeft daarmee een beeld van de relatieve belastingdruk.

De geraamde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden bedragen in 2027 € 1.113. Dit is 1,7% hoger dan het landelijk gemiddelde van € 1.095.

In de volgende paragrafen lichten we de afzonderlijke belastingen en heffingen toe. Per belasting of heffing geven we aan waarvoor we deze heffen, welke ontwikkelingen zich voordoen en welke financiële gevolgen dit heeft.

Waarvoor heffen we OZB?

De onroerendezaakbelasting (OZB) is een algemene belasting die wordt geheven van eigenaren van woningen en niet-woningen en van gebruikers van niet-woningen. De opbrengst van de OZB behoort tot de algemene dekkingsmiddelen. Dit betekent dat de opbrengst vrij besteedbaar is en wordt ingezet voor de uitvoering van gemeentelijke taken.

Waarvoor heffen we parkeerbelasting ?

Met de parkeerbelasting reguleert de gemeente het parkeren en dekt zij gedeeltelijk de kosten van het parkeerbeheer.

De parkeerbelasting bestaat uit:

• parkeerbelasting voor het parkeren op betaalde parkeerplaatsen;
• naheffingsaanslagen wanneer geen of onvoldoende parkeerbelasting is betaald.

Waarvoor heffen we afvalstoffenheffing ?

Met de afvalstoffenheffing dekken we de kosten van de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval . De gemeente legt de heffing  op aan huishoudens die gebruik maken van een perceel waarvoor de gemeente een inzamelplicht heeft.

Wat verandert er in 2027?

We stemmen de tarieven jaarlijks af op de verwachte kosten van afvalinzameling en afvalverwerking. Daarbij spelen onder meer de bijdrage aan RMN, loon- en prijsontwikkelingen en de hoeveelheid ingezameld afval een belangrijke rol.

Opbrengsten 2027:

Waarvoor heffen we rioolheffing ?

De rioolheffing gebruiken we voor de bekostiging van de gemeentelijke watertaken. Hieronder vallen onder andere het beheer en onderhoud van de riolering en de zorg voor hemelwater en grondwater.

Wat verandert er in 2027?

We stellen de tarieven vast op basis van het Gemeentelijk Water- en Rioleringsplan (GWRP) en de "Visie en uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie". Hierbij kijken we naar de verwachte kosten voor beheer, onderhoud, vervanging en investeringen gedurende de planperiode.

Opbrengsten 2027:

Waarvoor heffen we marktgelden ?

We heffen marktgelden voor het huren van een kraam op de weekmarkt. Met deze opbrengsten dekken we een deel van de kosten voor het organiseren en beheren van de markt .

De tarieven voor de marktgelden zijn vastgelegd in de Verordening marktgelden.

Opbrengsten 2027:

Waarvoor heffen we begraafrechten ?

We heffen begraafrechten voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats en de dienstverlening die daarmee samenhangt, zoals begravingen, grafrechten en onderhoud.

De tarieven zijn vastgesteld in Verordening lijkbezorgingsrechten.

Opbrengsten 2027:

Waarvoor heffen we leges ?

We heffen leges voor individuele diensten die de gemeente op aanvraag verleent. Het gaat onder meer om het verstrekken van reisdocumenten, rijbewijzen en (omgevings)vergunningen.

Voor de meeste legestarieven passen we de jaarlijkse prijsindexatie toe. Voor paspoorten, identiteitskaarten en rijbewijzen gelden landelijk vastgestelde maximumtarieven. Deze stelt het Rijk jaarlijks vast waardoor deze kunnen afwijken van de gemeentelijke indexatie.

Voor verschillende rechten en heffingen geldt dat de geraamde opbrengsten niet hoger mogen zijn dan de geraamde kosten die aan de betreffende heffing mogen worden toegerekend. Daarom berekenen we jaarlijks de kostendekkendheid . Onderstaande tabel geeft inzicht in de geraamde lasten, baten en de mate van kostendekkendheid.

Als een inwoner door financiële omstandigheden de gemeentelijke belastingen niet kan betalen, is het mogelijk om gehele of gedeeltelijke kwijtschelding te krijgen. Een inwoner van IJsselstein kan kwijtschelding krijgen voor onroerendezaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffingen. Of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding wordt altijd individueel bepaald. Dat doen we door te kijken naar het inkomen en vermogen van het huishouden.  Als het inkomen niet hoger is dan het wettelijk sociaal minimum en het vermogen beperkt is,  is er misschien kwijtschelding mogelijk. In de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen is het bedrag aan vrij te laten vermogen verhoogd. Inwoners komen daardoor eerder in aanmerking voor kwijtschelding.

Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen is onderdeel van het minimabeleid (programma 5: Inkomen, jeugd en Wmo).

De gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) voert het kwijtscheldingsbeleid uit. Deze maakt voor automatische kwijtscheldingen gebruik van het Inlichtingenbureau van de VNG. Dit bureau geeft een advies of een huishouden in aanmerking komt voor kwijtschelding. Is het advies positief dan ontvangt dit huishouden automatisch kwijtschelding. De huishoudens die niet voor automatische kwijtschelding in aanmerking komen, kunnen nog een afzonderlijk verzoek hiertoe indienen bij BSR.

De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de extra middelen die gegenereerd kunnen worden door de tarieven van de gemeentelijke heffingen te verhogen tot het wettelijk toegestane maximum. De onbenutte belastingcapaciteit kan worden berekend door de maximaal toegestane belastingbaten/-tarieven te vergelijken met de belastingbaten/-tarieven in de gemeente.